Start

   logo-pl-v2

 

fr pl gb us

Skala całotonowa

 

    

caloton ikPo gamie (skali) chromatycznej, którą roboczo można nazwać półtonową, czas przyjrzeć się skali całotonowej. Nie jest to tylko wynalazek teoretyczny. Skalę całotonową możesz znaleźć np. w utworach impresjonistów. Ta ciekawa brzmieniowo skala występuje szeroko w azjatyckiej muzyce ludowej, a poza tym najczęściej trzeba ją znać podczas nauki w szkole muzycznej ;) Jak jest zbudowana?

Skala całotonowa powstała z podziału oktawy na całe tony, czyli innymi słowy buduje się ją z sekund wielkich. Podobnie jak skala chromatyczna, nie ma brzmieniowo ośrodka centralnego, czyli odpowiednika Toniki. Obie skale - całotonowa i chromatyczna, są przeciwieństwem tonalności i jej zależności. No to do dzieła! Budujemy gamę całotonową, zaczynając, jak zwykle, od dźwięku c:

calotonowa od c

Zwróć uwagę, że siódmy z dźwięków na pięciolinii jest równoważnikiem enharmonicznym pierwszego, czyli brzmi tak samo. Stąd mówimy, że jest to skala 6-stopniowa. Jak widzisz dźwięk his i c zaznaczony jest znakiem równości (chodzi oczywiście o brzmienie). Jak widzisz wyjątkowo łatwo zapamiętać zasadę budowania - po prostu budujesz kolejno sekundy wielkie, aż trafisz na równoważnik enharmoniczny pierwszego dźwięku. Uffff…. pierwsza skala całotonowa zbudowana. To może drugi przykład?
Jeśli zaczniemy budować od np. dźwięku d otrzymamy dokładnie te same dźwięki (lub ich równoważniki enharmoniczne), które wystąpiły w skali od c

calotonowa od dWidać to doskonale patrząc na kolory poszczególnych dźwięków. Skala ta jest doskonale symetryczna, więc to samo wydarzy się dla wszystkich pozostałych dźwięków, które składają się na skalę całotonową zbudowaną od c. W takim razie, żeby uzyskać jakąś inną odmianę skali całotonowej, trzeba zacząć od dźwięku, którego powyższy przykład nie zawiera. Pierwszym takim dźwiękiem jest des (lub cis). Gama całotonowa od tego dźwięku prezentuje się następująco:

calotonowa od des

No dobrze, mamy już dwie odmiany skali całotonowej. Znajdziesz trzecią? Raczej będzie ciężko. Te dwa przykłady od c i od des wykorzystują wszystkie dźwięki systemu równomiernie temperowanego (czyli wszystkie dźwięki z klawiatury) w obrębie jednej oktawy. Każda nowa próba skończy się wykorzystaniem jednego z tych dwóch zestawu dźwięków, z jedną tylko różnicą - dźwięku początkowego. Ponieważ pierwszy dźwięk nie ma w tej skali żadnej szczególnej roli można śmiało uznać, że istnieją tylko dwie odmiany dźwiękowe skali całotonowej. Można co najwyżej różnie (ze względu na enharmonię i dźwięk startowy) ją zapisywać.

Pytanie czy coś więcej można zrobić z tą skalą. Na innych skalach można zbudować trójdźwięki - na skali durowej - trójdźwięk durowy, na molowej - molowy. A na skali całotonowej? Jeśli będziemy budować tercjami po skali to otrzymamy:

trojdzwiek zw

I jest to trójdźwięk zwiększony! Co jeszcze ciekawsze nie można tego trójdźwięku rozszerzyć dodając np. septymę. Jeśli według skali całotonowej dodamy kolejną tercję do trójdźwięku zwiększonego dostaniemy dźwięk, od którego zaczęliśmy (a raczej jego równoważnik enharmoniczny) ;) Zachęcam do poznania lepiej tej skali. Spróbuj stworzyć jakąś ciekawa melodię w oparciu o skalę całotonową:)  To bardzo ciekawe doświadczenie. Powodzenia!

 

    

 


 

 

Zaloguj się

Facebook - Polub Nas ;-)

 

Ostatnio Założyli Konta

  • Annamariasenue
  • upaulina
  • Rakusia
  • Freddieeraws
  • Joshuadib