Start

   logo-pl-v2

 

fr pl gb us

Półton i cały ton diatoniczny i chromatyczny

    

file0001062603956smallZ artykułów Diatonika i chromatyka, czyli krzyżyki, bemole i reszta zamieszania oraz Zasady pisowni znaków chromatycznych wiesz już co nieco o tym czym jest diatonika i chromatyka. O konsekwencjach enharmonii też już pisałam. Następstwem tych wszystkich elementów są właśnie interwały diatoniczne i chromatyczne. Czym są?

 Najprościej ujmując chodzi o to, czy jak przystało na grzeczne dzieci budujemy interwały korzystając z kolejnych stopni skali czy też nie. No to do szczegółów. Rozpracujemy temat na przykładzie:

PÓŁTON

Każdy pilny uczeń wie;),  że sekundę małą utożsamia się z półtonem i buduje się z dwóch sąsiadujących ze sobą stopni gamy. Jak nie wie tego ze szkoły - to wie z to z naszego artykułu Budowa Interwałów muzycznych I wspaniale! To właśnie jest półton diatoniczny! Kilka przykładów poniżej:

 polton diatoniczny

A co jak nam się zapomni, że powinniśmy się trzymać zasady, że mają to być sąsiadujące ze sobą dźwięki i skorzystamy z dobrodziejstwa enharmonii (czyli możliwości nazywania i zapisywania jednej wysokości dźwięku na 3 sposoby - z wyjątkiem pary gis-as). Wówczas wyżej zapisane sekundy małe, które szczęśliwie są półtonami diatonicznymi będą miały inny zapis nutowy i tym samym staną się półtonami chromatycznymi.

polton chromatyczny

Cały dowcip polega na tym, że teraz wszystkie te półtony są nie sekundami małymi, a prymami zwiększonymi (pisaliśmy już o tym w artykule Interwały równoważne enharmonicznie – czyli sekunda zwiększona czy tercja mała?). Taki oto prezent ze strony enharmonii. Wniosek jest taki, że

 

Półton diatoniczny powstaje kiedy budujemy go w oparciu o sąsiadujące stopnie, chromatyczny - kiedy półton powstaje z podwyższenia lub obniżenia tego samego stopnia.

 

Dociekliwi zauważą z pewnością mały drobiazg. Przecież możemy pobawić się enharmonią i na tych samych dźwiękach zrobić jeszcze coś takiego:

polton niespodzianka

Teraz o zgrozo też jest to półton, chociaż ku zdziwieniu wielu jest to tercja podwójnie zmniejszona!?! Jak to zakwalifikować - trudno stwierdzić. Powołując się na stwierdzenie powyżej nie spełnia żadnej z możliwości. Według niej nie jest to ani półton diatoniczny, ani chromatyczny;) Co teraz z tym zrobimy? Cóż osobiście dałabym sobie spokój  - w końcu ile razy w życiu będziesz używać tercji podwójnie zmniejszonej?!?!?! ;) Po drugie - to tylko czysta teoria. Nikt przy zdrowych zmysłach (tak w razie czego - nikogo nie chciałam urazić ;)) nie zapisze takich dziwacznych kombinacji w nutach do zagrania. Chyba, że szalony profesor teoretyk. Chyba żadnemu kompozytorowi nie zależy na tym, żeby nuty były nieczytelne.
 

Dla pewności sprawdźmy to na CAŁYM TONIE….

 

Cały ton - w najprostszej używanej postaci to sekunda wielka, która będzie w tym przypadku całym tonem diatonicznym. Oto kilka przykładów:

caly ton diatoniczny

One są zbudowane na sąsiadujących ze sobą stopniach gamy. Więc wszystko sie zgadza - są diatoniczne.

Chromatyczne odpowiedniki tych konkretnych całych tonów to:

caly ton chromatyczny

Są zbudowane od tego samego stopnia - czyli są to na pewno całe tony chromatyczne.

Teoretycznie nie trudno wyobrazić sobie sytuację:

caly ton niespodzianka

Formalnie są to tercje zmniejszone, które jakby ich nie nazwać - są odległością całego tonu.

 

Wniosek:

Interwał diatoniczny jest zbudowany z sąsiadujących stopni gamy, czyli:

Półton diatoniczny to interwał sekundy małej.

Cały ton diatoniczny to sekunda wielka.

 

Interwał chromatyczny jest zbudowany przez podwyższenie lub obniżenie tego samego stopnia gamy, czyli:

Półton chromatyczny to interwał prymy zwiększonej.

Cały ton chromatyczny to prymy podwójnie zwiększonej

 

A reszta enharmonicznych wariacji to tylko zabawa. Chociaż jak ktoś ma pomysł co z tym zrobić albo czy jest dla tego jakaś szczególna nazwa piszcie proszę w komentarzach ;) Zawsze można wymyślić własną... ;)

 

    
 

Zaloguj się

Facebook - Polub Nas ;-)

 

Ostatnio Założyli Konta

  • AlbertPes
  • marisaey60
  • thebmardtat
  • Jer
  • DipLomCf#66