BLOG

   logo-pl-v2

 

fr pl gb us

Skala czy Gama (durowa)

    

 

pianino1Skala to taki ciąg dźwięków ułożonych według schematu. Kolejne dźwięki nazywamy stopniami skali. Jest bardzo wiele różnych skal muzycznych. Wynikają one z charakterystycznych brzmień różnych ludów czy kultur. Charakterystyczną skalą jest gama.

Gama to 7 stopniowa skala muzyczna – czyli taka, która ma 7 różnych dźwięków. Gama durowa została określona jako wzór muzyczny, czyli została uznana za coś absolutnie podstawowego.

Skoro tak, to czas poznać jej budowę...

Gama ma dwa charakterystyczne „miejsca”. Znajdują się one między III i IV stopniem oraz między VII i VIII (powtórzenie I stopnia). Są to jedynie odległości między kolejnymi stopniami gamy, które są PÓŁTONAMI, czyli sekundami małymi. Pozostałe to CAŁE TONY, czyli sekundy wielkie. Innymi słowy jest to specyficzny układ sekund wielkich i małych, który był na tyle charakterystyczny, że dostał własną nazwę:) ten układ to:


 2w   2w   2m   ι  2w ι   2w   2w   2m


Spójrzcie, że jak podzielimy gamę durową na pół mamy dokładnie dwie takie same interwałowe połówki. Te połówki nazywamy tetrachordem. Taki tetrachord występujący w gamie durowej nazywamy doryckim:) Pierwszy tetrachord gamy zaznaczyłam napisem fioletowym, drugi napisem niebieskim. W środku mamy zieloną sekundę wielką. Jest ona łącznikiem między tetrachordami. Najsławniejsza gama – C-dur przedstawia się następująco:


 Cdur
 

Ma ona zatem w swoim składzie wszystkie białe klawisze z klawiatury. Myślicie, że dlatego gama durowa brzmi tak, bo tak wygląda klawiatura? Jest dokładnie odwrotnie :) klawiatura przedstawia się tak od gamy durowej ;)

Jak już wszystkimi straszliwie brzmiącymi nazwami Cię nastraszyłam to teraz czas na przetłumaczenie tego na jakiś ludzki język. Gama durowa to ciąg sekund wilekich i małych w ustalonym przez wieki układzie:) Jak zapamiętasz tą kolejność to już znasz układ gamy durowej. Jak nie zapamiętasz to cóż – spisujesz kolejne interwały między białymi dźwiękami klawiatury od „c” do następnego „c” i tajemnica rozwiązana – już masz schemat gamy durowej. A jak już go masz to żaden problem – możesz stworzyć sobie gamę durową od dowolnego dźwięku. Proszę bardzo niech będzie od dźwięku as i d:)


AS i D

 

Jak na pewno zauważyłeś na tym przykładzie jest to ten sam układ puzzli tyle, że leżący na innym schodku:) Czyli mamy identyczny ciąg interwałów tyle, że zaczyna się w innym miejscu (od innego dźwięku).

Podsumowując: Gama durowa naturalna to dwa takie same tetrachordy (czyli połówki gamy) o składzie 2w 2w 2m. Dlaczego naturalna – bo stety albo niestety nic nie jest aż tak proste. Również gamy durowe mają swoje odmiany. O tym jednak kiedy indziej, aby nie plątać w głowach tym co się z tematem dopiero zaprzyjaźniają.


Na koniec przypominam o konkursie zamieszczonym ostatnio na temat enharmonii. Ostateczny termin wysłania Twoich propozucji już 18.03. Spróbuj!